THE ARTIST (2011) Γαλλία, Βέλγιο- α/μ, silent, Διάρκεια 100'

Director, Writer: 

Michel Hazanavicius

Cast: Jean Duajardin, Berenice Bejo, John Goodman, James Cromwell, Penelope Ann Miller, Malcolm McDowell.

Το "The Artist" είναι μια ψυχαγωγική ταινία. Ο δημιουργός της, ο Γάλλος Michel Hazanavicius, την γύρισε βωβή και ασπρόμαυρη για να τονίσει την πάλη μεταξύ ομιλούντος και μη κινηματογράφου, την εποχή που αυτή αναφέρεται. 

Βρισκόμαστε στο 1927. Ο George Valentin (Jean Dujardin) είναι μεγάλος σταρ. Το Χόλιγουντ βρίσκεται στα πόδια του. Όταν όμως σιγά σιγά θα αρχίσει η επέλαση του ήχου, εκείνος θα την απορρίψει, γυρνώντας με δικά του έξοδα βωβές ταινίες και φυσικά θα καταστραφεί. Μια νέα ανερχόμενη στάρλετ, η Peppy Miller (Bérénice Bejo), που είναι κρυφά ερωτευμένη μαζί του, θα προσπαθήσει να τον βγάλει από την αυτοκαταστροφική του τροχιά.

Μην εκπλαγείτε αν η Αμερικάνικη ακαδημία κινηματογράφου δώσει 5-6 οσκαράκια σε αυτήν τη εξ ολοκλήρου Γαλλική παραγωγή. Πάντα το Χόλιγουντ ξετρελαινόταν με ταινίες που ΘΑ ήθελε να γυρίσει και με ιδέες που του έχουν διαφύγει. Επίσης η ταινία έχει την αύρα του καλλιτεχνικού outsider και είναι σχετικά ανώδυνη, ενώ καταφέρνει συγχρόνως να δείχνει υπέροχη.

Ο Hazanavicius κατάφερε να κάνει τις, υποτίθεται, αντιεμπορικές επιλογές της βωβής και ασπρόμαυρης ταινίας, αρετές της. Πρώτον, γιατί αναφέρεται στην αντίστοιχη εποχή που όντως υπήρξε μεγάλη διαμάχη με την άνοδο του ομιλούντος κινηματογράφου. Μεγάλοι σταρ της εποχής (Chaplin, Keaton, Fairbanks κ.α.) ζορίστηκαν ή ακόμη και εξαφανίστηκαν. Ο ήχος ή καλύτερα η απουσία του είναι εκκωφαντική. Γι' αυτό σε δύο περιπτώσεις μέσα στην ταινία η χρήση του είναι σημαντική. Δεύτερον, κατάφερε μια Γαλλική ταινία να την κάνει παγκόσμια, γιατί απώλεσε την δεσμευτική λειτουργία της γλώσσας και χρησιμοποίησε αυτό που εμείς δεν ζήσαμε στον βωβό κινηματογράφο. Όταν μια ταινία έβγαινε τότε δεν μπορούσες να πεις με σιγουριά από πια χώρα προερχόταν. Οι εικόνα ήταν το μόνο μέσο και αυτό έκανε εξ αρχής τον κινηματογράφο λαϊκή και μαζική διασκέδαση.

Κατά τα άλλα, η ιστορία είναι προβλέψιμη, οι πρωταγωνιστές λάμπουν, η ασπρόμαυρη φωτογραφία και η αναπαράσταση της εποχής  είναι καταπληκτικά, η χρήση της μουσικής άρτια. Μην φοβάστε, δεν θα βαρεθείτε αλλά δεν θα μείνετε και άφωνοι. Ο κύριος Μπομπίνας απόλαυσε την ταινία και την καταχωρεί στην κατηγορία " Η χαρά της θείτσας", όπου θείτσα είναι η συμπαθητικότατη κυρία που κατέρχεται του Κολωνακίου και των περί αυτού περιοχών, για να μεταβεί σε γνωστούς κινηματογράφους του κέντρου των Αθηνών και με τις φίλες της να απολαύσουν δύο ώρες ανέμελης κινηματογραφικής ξενοιασιάς, κουνώντας το μαλλί "λάχανο" από την συγκίνηση.

Οι υπόλοιποι δεν νομίζω να κόψετε φλέβες. Καλή ταινία...έως εκεί.

Υ.Γ. Φανταστείτε στα multiplex τι ήττα έχει να πέσει, όταν μπούνε με τον κουβά το ποπκορν και την "κόλα" και ανακαλύψουν ότι δεν μιλάνε στην ταινία. Αλίμονο σε αυτούς που γνώριζαν!  

ΜΠΟΜΠΙΝΟΜΕΤΡΟ   ***

ΘΑ ΤΗΝ ΞΑΝΑΒΛΕΠΑΤΕ ;   Βλέπεται σαν ηλιόσπορος....Μπορώ να βάλω και "Kreator" για μουσική επένδυση!

ΤΟ ΚΟΥΤΙ ΤΗΣ ΠΑΝΔΩΡΑΣ/ ΛΟΥΛΟΥ ( Die Büchse der Pandora ) 1929, Γερμανία, Α/Μ, silent, διάρκεια 133'.

Director: 

Georg Wilhelm Pabst

Cast: Louise Brooks, Fritz Kortner and Francis Lederer

Αν πρέπει να δείτε μια χούφτα ταινίες του Βωβού Κινηματογράφου- η γνώμη μου είναι πως πρέπει να δείτε αρκετές παραπάνω- "Το κουτί της Πανδώρας" πρέπει να συγκαταλέγεται ανάμεσά τους. Γυρισμένη το 1929 από τον Γερμανό Georg Wilhelm Pabst και έχοντας μια εμβληματική ερμηνεία από την Αμερικανίδα Louise Brooks, είναι από τις τελευταίες βωβές ταινίες που γυρίστηκαν. Η Brooks μετά από πολλές καλλιτεχνικές αποτυχίες δέχτηκε το κάλεσμα του σκηνοθέτη και πήγε στην Γερμανία. 

Γεννημένη στο Κάνσας, ξεκίνησε σαν χορεύτρια, αλλά γρήγορα μπήκε στον κόσμο της κινούμενης εικόνας, Έχοντας ένα πολύ εκφραστικό πρόσωπο και σεξουαλική δύναμη να "γράφει" στην οθόνη, καθιερώθηκε σαν πρωταγωνίστρια.

Στην συγκεκριμένη ταινία ξεχωρίζει από τους μονοκόμματους συμπρωταγωνιστές της με την γήινη ερμηνεία της. Το κούρεμά της είναι στο top 10 των χαρακτηριστικότερων στην ιστορία και έγινε τρελή μόδα. Πέρα από αυτά όλα όμως, η ταινία έχει μεγάλη οπτική δύναμη και είναι αρκετά τολμηρή για την εποχή της. Πολλοί πολέμιοι της θεωρούν, επειδή στην εποχή της δεν έκανε ιδιαίτερη επιτυχία, ότι την δεκαετία του '50 φίλοι κριτικοί της Brooks την φέραν πάλι στην επιφάνεια και από τότε θεωρείται ιεροσυλία να την αμφισβητείς.

Εμείς δεν έχουμε σχέση με όλα αυτά. Η κάθε ταινία κρίνεται έξω από μικροπολιτικές και "κολλήματα". Η "Λούλου", λοιπόν ,όπως ήταν ο τίτλος της όταν πρωτοπροβλήθηκε στην Ελλάδα, είναι ένα κορίτσι ελαφρών ηθών που καταστρέφει τους άντρες. Eίναι το Α και το Ω της femme fatale. Με την ερμηνεία της η Brooks στρώνει τον δρόμο για όλες τις μοιραίες γυναίκες που θα στοιχειώσουν την μεγάλη οθόνη. Είναι το αρχετυπικό θηλυκό, η άφταστη φαντασίωση κάθε άντρα, που πιασμένος στα δίχτυα της, δεν τον ενδιαφέρει αν οδηγείται ακόμα και στον θάνατο. Η ίδια όμως είναι ακόμα πιο καταραμένη, μην μπορώντας να μπει σε καλούπια και με ασταθή χαρακτήρα, θα οδηγηθεί στην τραγική της μοίρα.

Είναι ξεκάθαρο ότι αν δεν υπήρχε η Brooks θα μιλούσαμε για άλλη ταινία- αν μιλούσαμε καθόλου- όμως και σκηνοθετικά είναι καταπληκτική. Τα πλάνα είναι πάνω στην πρωταγωνίστρια, η ασπρόμαυρη φωτογραφία περιδιαβαίνει σε σκοτεινά σοκάκια, νυχτερινά κέντρα διασκεδάσεως, κρεβάτια εραστών. Το φως προέρχεται από τα πρόσωπα των πρωταγωνιστών. Ο Pabst διακρίνεται για την λιγότερο μελοδραματική και περισσότερο ανθρώπινη πλευρά της ματιάς του. Αυτό το καταλαβαίνεις όταν δεις παρόμοιες ταινίες της εποχής.

Η Brooks αποτραβήχτηκε από το σινεμά το 1938 έχοντας κάνει 25 ταινίες και ασχολήθηκε με το γράψιμο και την ζωγραφική. Έχει γράψει και την αυτοβιογραφία της για όσους ενδιαφέρονται. Πέθανε σε ηλικία 78 ετών από καρδιακή προσβολή στο Ρότσεστερ της Νέας Υόρκης.

Να δείτε οπωσδήποτε την ταινία αγαπητά μου παιδιά, αν ενδιαφέρεστε έστω και λίγο για τον κινηματογράφο. Η δύναμή της είναι ακόμα μεγάλη. 

Υ.Γ. Η παρουσίαση της ταινίας γίνεται με αφορμή την επανέκδοση της στους κινηματογράφους.

ΜΠΟΜΠΙΝΟΜΕΤΡΟ  ******

ΘΑ ΤΗΝ ΞΑΝΑΒΛΕΠΑΤΕ; Ευχαρίστως.

BOBINA CLASSICS

H'A'XAN/ HEKSEN ( 1922 ) Σουηδία,Δανία.

CAST

Benjamin Christensen, Clara Pontoppidan, Astrid Holm.

DIRECTOR/ SCREENWRITER

Benjamin Christensen

105', black&white, silent

Ψευδοντοκιμαντέρ τρόμου

Υπάρχουν ταινίες όλων των ειδών και υπάρχει και το "Haxan". Κάντε μια χάρη στον εαυτό σας και αναζητήστε αυτή την δημιουργία του Δανού Μπένζταμιν Κρίστενσεν. Αυτή τη φορά το "Bobina classics" σας πηγαίνει μια βόλτα στην πραγματική σκοτεινή πλευρά.

Ο Κρίστενσεν γεννήθηκε το 1879 στο Βίμποργκ της Δανίας και εγκατέλειψε τις ιατρικές σπουδές του το 1902 για να γίνει τραγουδιστής της όπερας! Μετά από μια ερμηνεία του όμως στο "Δον Ζουάν" του Μότσαρτ, όπου και έπαθε μια σοβαρή επιπλοκή στις φωνητικές του χορδές, ξεκίνησε καριέρα στον κινηματογράφο, πρώτα σαν ηθοποιός και μετά σαν σκηνοθέτης.

Όταν έπεσε στα χέρια του ένα αντίτυπο του μεσαιωνικού κειμένου  Malleus Maleficarum ,  γραμμένο από έναν Καθολικό ιεροεξεταστή το 1487, για το πως κυνηγάς και τιμωρείς την "μαγεία" και τις "μάγισσες", ο Κρίστενσεν "μαγεύτηκε". Αφού το μελέτησε για 2 χρόνια και παίρνοντας χρήματα τόσο από την πατρίδα του, όσο και από την Σουηδία, για να είναι περισσότερο ανεξάρτητος, δημιούργησε ένα δικό του στούντιο και γύρισε την ταινία από τον Φλεβάρη έως τον Οκτώβρη του 1921. 

Στην αρχή ήθελε να δημιουργήσει ένα εξολοκλήρου φιλμ μυθοπλασίας. Σκοπός του ήταν να προσεγγίσει το υλικό του με τα τότε σύγχρονα δεδομένα, αποδεικνύοντας πως η υστερία για την μαγεία δεν ήταν τίποτα άλλο από την κακομεταχείριση ατόμων, συνήθως με ψυχολογικά προβλήματα και εντελώς αθώων. Στην προσπάθεια του αυτή δοκίμασε όλων των ειδών τους πειραματικούς φωτισμούς, γύρισε μόνο νύχτα ή στα βαθιά σκοτάδια του στούντιο και χρησιμοποίησε κάθε είδους οπτικό εφέ, αναπαριστώντας την εποχή των μαγισσών. Υπάρχουν θρυλικές ιστορίες για τα γυρίσματα, καθώς ο σκηνοθέτης σαν περφεξιονίστας ταλαιπώρησε τους συναδέλφους του και υπερέβη κατά πολύ το χρηματικό ποσό που είχε βάλει σαν στόχο. Πρόκειται άλλωστε για την πιο ακριβή βουβή ταινία που γυρίστηκε ποτέ επί Σκανδιναβικού εδάφους!!

Το αποτέλεσμα είναι μια παράξενη και συγκλονιστική δημιουργία. Μπορούμε να πούμε ότι χωρίζεται χοντρικά σε 4 μέρη. Στο πρώτο παρακολουθούμε μια προβολή εικόνων, φωτογραφιών και πινάκων που μας εισάγουν στην εποχή που αναφέρεται η ταινία. Στο δεύτερο μέρος αναπαριστά μερικές δεισιδαιμονίες και συνήθειες με ντοκιμαντερίστικο στυλ. Το τρίτο μέρος είναι ολόκληρο η ιστορία μιας άτυχης γυναίκας που κατηγορήθηκε, βασανίστηκε και θανατώθηκε μαζί με άλλες υποτιθέμενες μάγισσες. Στο τελευταίο μέρος ο σκηνοθέτης μας εξηγεί πως αυτά που θεωρούνταν υπερφυσικά μπορούν σήμερα να εξηγηθούν.

Η ταινία δηλαδή είναι ένα κολάζ, μια παράξενη και σαγηνευτική δημιουργία που δεν έχει όμοια της, καθώς το οπτικό αποτέλεσμα είναι ακαταμάχητο. Υπάρχουν σκηνές που ακόμα και σήμερα σου φέρνουν ρίγη. Είναι δε τόσο πειστική η αναπαράσταση των διαφόρων τελετουργιών και των διωγμών και βασανιστηρίων που στην εποχή της η ταινία απαγορεύτηκε στις ΗΠΑ. Την δεκαετία του '40 επανεκδόθηκε με ήχο και το 1968 βγήκε μια πιο σύντομη εκδοχή της, με αφήγηση του William S. Burroughs και με τζαζ μουσική επένδυση, υποθέτω για να την εκτιμήσει η γενιά των χίπηδων. Ο τίτλος αυτής της έκδοσης είναι Witchcraft Through the Ages και από κει έχει βγει και ο Ελληνικός ( Η μαγεία μέσα από τους αιώνες ). Αυτή η εκδοχή σχεδόν δεν βλέπεται, γιατί είναι αστείο το ηχητικό κομμάτι με την τελείως άσχετη τζαζ επένδυση, χάνει δε την δύναμη της με την ομιλία του Burroughs, για να μην αναφέρω ότι είναι και κατά 27 λεπτά μικρότερη σε διάρκεια!!

Αυτό που καταλαβαίνει κανείς είναι πως στην εποχή της ήταν ένα κινηματογραφικό ταμπού και μετά στις δεκαετίες που ακολούθησαν έγινε ένα παράδοξο και εκκεντρικό φιλμ. Από τα τέλη του '60 και μετά εκτιμήθηκε η  art αισθητική της και παίζεται συνέχεια σε διάφορα φεστιβάλ. Μέχρι που ήρθε η πλήρης αποκατάστασή της σε ψηφιακό δίσκο, για να εκτιμηθεί σε όλο της το μεγαλείο. Στην έκδοση αυτή περιέχεται η προαναφερθείσα Αμερικάνικη εκδοχή. 

Ο Κρίστενσεν, που παίζει και στην ταινία δύο ρόλους, ένας εκ των οποίων είναι αυτός του διαβόλου (!!!), θα περάσει πρώτα στην Γερμανία και μετά στο Χόλιγουντ, με μέτρια αποτελέσματα, θα κάνει σποραδικά μια δυο επιτυχίες, αλλά θα ζήσει γενικά κάτω από την σκιά του μεγάλου και διάσημου συμπατριώτη του, Carl Dreyer. Θα πεθάνει πικραμένος το 1958 στην Κοπεγχάγη. 

Αγαπητά μου παιδιά, πραγματικά πρέπει κάποια στιγμή να την δείτε αυτή την ταινία. Η ψύχωση του Κρίστενσεν με τον πειραματικό φωτισμό και η εμμονή του στην τελειότητα την κάνει, αν μη τι άλλο, ένα οπτικό έδεσμα. Νομίζω ότι είναι από τις βωβές ταινίες που έχουν την πιο μεγάλη επίδραση στο σύγχρονο κοινό και αυτό γιατί είναι πολύ μπροστά από την εποχή της. Η υπόθεση μπορεί να σας φανεί παιδαριώδης σε κάποια σημεία, αλλά η βασικά μιλάμε για ένα ψευδοντοκιμαντέρ τρόμου. Αυτό σημαίνει ότι καταφέρνει να γίνει πιστευτό, 80 περίπου χρόνια (!!!) πριν το Blair Witch Project- δεν είναι τυχαίο ότι η εταιρεία των σκηνοθετών στο εν λόγω φιλμ ονομάστηκε Haxan!!!!

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ     ****

ΘΑ ΤΟ ΞΑΝΑΒΛΕΠΑΤΕ??        Χωρίς δεύτερη σκέψη!

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΚΟΙΝΟ      Σινεφίλ, αλλά και πιο "ψαγμένο" mainstream. 

">

BOBINA CLASSICS

Νοσφεράτου ( NOSFERATU - EINE SYMPHONIE DES GRAUENS ) Γερμανία ( 1922 )  

CAST

Max Schreck, alexander Granach, Gustav von Wengenheim, Greta Schroeder.

DIRECTOR

F.W. Murnau

94' - SILENT, BLACK&WHITE

Τρόμου

Δεν υπάρχει άλλη ταινία σαν το Νοσφεράτου, το απόλυτο αριστούργημα του Μουρνάου, γυρισμένο το 1922, πρώτη ταινία που καταπιανόταν με την ελεύθερη διασκευή του πασίγνωστου μυθιστορήματος ''Δράκουλας'' του Μπραμ Στόουκερ. Ολόκληρος ο πρωτότυπος τίτλος του στα Γερμανικά είναι ''Νοσφεράτου, μια συμφωνία τρόμου''. Πρόκειται για μια θρυλική ταινία που έχει επηρεάσει όσο λίγες τον κινηματογράφο και όμως παρ'ολίγο να μην είχαμε την δυνατότητα να δούμε σήμερα αυτή την μοναδική δημιουργία! 

Ο Μουρνάου διασκεύασε, όχι και τόσο ελεύθερα, το παραπάνω μυθιστόρημα, χωρίς όμως να ζητήσει τα δικαιώματα από την χήρα του συγγραφέα, με αποτέλεσμα να τον σύρει σε δίκη και να την κερδίσει. Τι κι αν άλλαξε τα ονόματα των πρωταγωνιστών για ξεκάρφωμα, η απόφαση έλεγε ρητά ότι έπρεπε να καταστραφούν όλες οι υπάρχουσες κόπιες, το οποίο και έγινε! Για καλή μας τύχη όμως και από την φροντίδα κάποιων που είχαν στα χέρια τους κάποια αντίτυπα και τα φύλαξαν, μπορούμε σήμερα με πλήρως αποκατεστημένη εικόνα, να απολαμβάνουμε αυτό το πραγματικά γοτθικό δημιούργημα. Σας συστήνω την έκδοση της ΚΙΝΟ, η οποία είναι επεξεργασμένη από το ίδρυμα των κληρονόμων του Μουρνάου και περιέχει όλες τις σκηνές που σώζονται, δίνοντας ένα συνολικό χρόνο 94 λεπτών. Τα έξτρας επίσης είναι εντυπωσιακά.

Η ιστορία είναι πάνω κάτω γνωστή: Ο Χάτερ στέλνεται από το μεσιτικό γραφείο που δουλεύει στα Καρπάθια και στον μυστηριώδη Κόμη Όρλοκ που μένει στον πύργο του. Παρ'όλες τις προειδοποιήσεις των χωρικών της περιοχής φτάνει και φιλοξενείται από τον Κόμη. Εκείνος  παρουσιάζει παράξενη συμπεριφορά και σε μια στιγμή που ο Χάτερ κόβεται με το μαχαίρι την ώρα του φαγητού, ο κόμης δεν μπορεί να αντισταθεί στην όψη του αίματος και παίρνει ανάμεσα στα χείλη του το δάκτυλο του σοκαρισμένου ήρωα μας. Σιγά σιγά καταλαβαίνει ότι πρόκειται για ένα βαμπίρ με φρικιαστική όψη και ότι ο ίδιος  είναι φυλακισμένος του. Ο Όρλοκ ταξιδεύει στην Βρέμη, σε ένα καράβι, μέσα σε κιβώτια με χώμα και αρουραίους από την γη του. Ο Χάτερ καταφέρνει να το σκάσει και γυρνά να προστατέψει την αγαπημένη του 'Ελεν. Στο μεταξύ το καράβι που μεταφέρει το τρομερό φορτίο φτάνει στο λιμάνι με όλους τους ναυτικούς νεκρούς . Στην συνέχεια μια φοβερή επιδημία πανούκλας πλήττει την πόλη και πολλοί άνθρωποι βρίσκονται νεκροί.

Ο θρύλος λέει ότι ο απόκοσμος πρωταγωνιστής, Μαξ Σρεκ, ήταν στην πραγματικότητα ένας γνωστός ηθοποιός που έπαιξε κάτω από το βαρύ και αξεπέραστο μέϊκ απ. Το επώνυμό του άλλωστε στα Γερμανικά σημαίνει φόβος! Πάντως για την ιστορία, στα πρακτικά υπάρχει ένας ηθοποιος με αυτό το όνομα. Ο συγκεκριμένος έκανε αυτή την μοναδική κινηματογραφική εμφάνιση και χάθηκε από προσώπου γης! Η ερμηνεία του δεν περιγράφεται. Η παρουσία του και μόνο προκαλεί τη αποστροφή και τον τρόμο, καθώς παρουσιάζεται σαν ένα αιμοδιψή τέρας με μορφή τρωκτικού και σιλουέτα εφιαλτική. Σπάνια στην ιστορία του κινηματογράφου υπάρχει μια παρουσία τόσο εμβληματική!

Η σκηνοθεσία είναι μοναδική. Για να καταλάβουμε το μέγεθός της πρέπει να σκεφτούμε ότι μέχρι τότε δεν υπήρχαν απεικονίσεις των βαμπίρ στην οθόνη. Ο Μουρνάου - ένας από τους μεγαλύτερους σκηνοθέτες των πρώτων δεκαετιών του σινεμά - εισάγει πολλά στερεότυπα που αργότερα θα χρησιμοποιήσουν όλοι οι μετέπειτα δημιουργοί, ακόμα και μέχρι σήμερα. Δεν παρουσιάζει όμως τον βρυκόλακα ως κομψευόμενο κύριο, ούτε σαν ένα μοναχικό πλάσμα ιδιαίτερο που ψάχνει την αγάπη, όπως έγινε αργότερα στις ταινίες, εκατοντάδες τώρα πια, που θα ακολουθήσουν. Είναι ένα τέρας που διψά για αίμα, ένα απάνθρωπο, ασταμάτητο θηρίο, ο τρόμος προσωποποιημένος. Και ο τρόμος είναι το κύριο μοτίβο της ταινίας, ο βαθύς φόβος του θανάτου. Είτε με την μορφή του βαμπίρ, είτε με την μορφή της αρρώστιας. Τα πλάνα είναι δυσοίωνα, βουτηγμένα στην ομίχλη και στις σκιές. Οι σκιές είναι παντού. 

Ο σκηνοθέτης κάνει και κάτι άλλο για πρώτη φορά, μεταφέρει τα γυρίσματα σε εξωτερικούς χώρους και έτσι αποδεσμεύεται από την σιγουριά των στούντιο. Όλοι οι σύγχρονοί του, ειδικά αυτοί του εξπρεσιονισμού, κάνανε τις ταινίες εξ'ολοκλήρου σε στούντιο. Τα καταφέρνει θαυμάσια, έχοντας επιλέξει τοποθεσίες ιδανικές για το παράξενο παραμύθι του. Επειδή δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει σκηνικά που θα κάνουν να μοιάζει πιο αλλόκοτος ο κόσμος του, κατεβάζει την κάμερα χαμηλά και δημιουργεί τις παράξενες γωνίες μόνος του.

Είναι τόσο καλό το αποτέλεσμα που του εξασφαλίζει αυτόματα ένα εισιτήριο για την Αμερική που θα γυρίσει μερικά ακόμα αριστουργήματα πριν τον βρει ο πρόωρος θάνατος, 9 χρόνια μετά, στην Καλιφόρνια σε ατύχημα με το αμάξι. Ήταν 42 ετών. 

Η ταινία βλέπεται ακόμα άνετα και είναι απίστευτα αποτελεσματική. Κάποια εφέ προφανώς έχουν παλιώσει, αλλά είναι η δύναμη της εικόνας και η υποβολή της ατμόσφαιρας τόσο έντονες, που δεν επηρεάζουν το εντυπωσιακό αποτέλεσμα. Οι κινήσεις είναι πλαστικές και μελετημένες στην παραμικρή λεπτομέρεια. Εξαιρετική!

Το 1979 υπήρξε ένα ριμέϊκ του Βέρνερ Χέρτζογκ με τον Κλάους Κίνσκι σχετικά συμπαθές. Το 2000 γυρίστηκε η ταινία SHADOW OF THE VAMPIRE, όπου καταπιάνεται με τα γυρίσματα της ταινίας! Ο Τζον Μάλκοβιτς παίζει τον Μουρνάου και ο Γουϊλεμ Νταφόε τον Μαξ Σρεκ. Η διαφορά είναι ότι η ταινία δείχνει τον σκηνοθέτη να έχει βρει ένα πραγματικό βαμπίρ που του έδωσε τον ρόλο και το όνομα!!!!!! Πέρα από αυτό το ενδιαφέρον εύρημα, αυτή η λίγο σουρεαλιστική δημιουργία, δεν εξελίσσεται ιδιαίτερα. Ο Τιμ Μπάρτον στο BATMAN RETURNS ονομάζει τον χαρακτήρα του Κρίστοφερ Γουόκεν, Μαξ Σρεκ!!! Για να μην πούμε για τον πρασινωπό Σρεκ της σειράς animation της Dreamworks....Μπορώ να συνεχίσω μέχρι αύριο με τις αναφορές από την κλασσική αυτή ταινία.  

Η μουσική σε στοιχειώνει, η εικόνα σε υπνωτίζει, η σκηνοθεσία σε συνεπαίρνει. Αφήσου στο γλυκό ''δάγκωμα'' του Νοσφεράτου.

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ: ***** για την κινηματογραφική του αξία

          

                              **** για οικιακή προβολή

ΘΑ ΤΟ ΞΑΝΑΒΛΕΠΑΤΕ; : 'Ανετα!!!!!

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΚΟΙΝΟ ; : Όποιοι προτιμούν αυθεντικές αξίες.

">

BOBINA CLASSICS

Το εργαστήρι του δρ. Καλιγκάρι ( DAS KABINETT DES DOKTOR CALIGARI ) Γερμανία ( 1919 )

CAST

Werner Krauss, Conrad Veidt, Lil Dagover, Friedrich Feher.

DIRECTOR

Robert Wiene

52' - SILENT, BLACK&WHITE

Τρόμου

Ποια ταινία είναι η πρώτη ταινία τρόμου στην ιστορία του κινηματογράφου, η πρώτη του λεγόμενου Γερμανικού εξπρεσιονισμού, η πρώτη που ακόμα ξαφνιάζει, ευχάριστα ή δυσάρεστα, με το ανατρεπτικό της τέλος, που άνοιξε το δρόμο σε ταινίες όπως το Μετρόπολις και το Νοσφεράτου; Μα φυσικά το εργαστήρι του Δρ. Καλιγκάρι! Και δεν είναι μόνο αυτό. Σε αυτή την απόλυτα υπνωτιστική και ατμοσφαιρική δημιουργία, που διαρκεί μόλις 50 λεπτά, ο σκηνοθέτης Ρόμπερτ Βάϊν καταφέρνει να βάλει τα θεμέλια ενός ολόκληρου είδους. Πρόκειται για μια ταινία ορόσημο που επηρέασε με τα  εξώκοσμα σκηνικά και τις παράξενες γωνίες λήψης της ολόκληρο το μέχρι σήμερα φάσμα του φανταστικού σινεμά, ακόμα και σκηνοθέτες όπως τον Τιμ Μπάρτον. Δεν είναι τυχαίο ότι ο πρωταγωνιστής μοιάζει με τον Ψαλιδοχέρη!

Σε μια μικρή Γερμανική επαρχιακή πόλη φτάνει ένα περιοδεύoν τσίρκο. Μία από τις ατραξιόν του τσίρκου είναι και ο μέγας υπνωτιστής Καλιγκάρι. Όταν όμως αρχίζουν παράξενα γεγονότα και δολοφονίες να συμβαίνουν στην μικρή αυτή πόλη, ο ήρωας μας, ο Φράνσις, θα υποπτευθεί τον μυστηριώδη υπνωτιστή και θα το αναφέρει στην αστυνομία όπου και θα τον αγνοήσουν. Συνεχίζοντας μόνος του την έρευνα εξαιτίας της δολοφονίας ενός φίλου του, θα ανακαλύψει ότι ο Καλιγκάρι δεν δρα ο ίδιος αλλά έχει έναν νεαρό που τον χρησιμοποιεί σαν υποχείριο του και κάτω από την επήρεια  της ύπνωσης διαπράττει τους φόνους. Αυτό είναι όμως μόνο η αρχή, καθώς τα πράγματα θα πάρουν μια νέα συναρπαστική τροπή.

Οι κριτικοί της εποχής αλλά και το αρτ κοινό είδαν την ελευθερία στην έκφραση, στα παράξενα ζωγραφισμένα ντεκόρ και στην συναρπαστική προοπτική των κτιρίων και των αντικειμένων. Το κοινό μαγεύτηκε από την ιστορία που οι δύο συγγραφείς της αποφάσισαν να την πάνε προς την πλευρά του τρόμου και του παράδοξου, έτσι ώστε να μπορέσουν να δώσουν στα σχήματα και τα πρόσωπα κάτι μαγικό. Όλες οι πασίγνωστες ταινίες τρόμου της δεκαετίας του '30 ( Φρανκενστάϊν, Δράκουλας, Αόρατος άνθρωπος, κ.α.) καθώς και τα φιλμ νουάρ της δεκαετίας του '40, χρησιμοποίησαν τον φωτισμό και το παιχνίδι των σκιών. Υπήρξαν άλλωστε πολλοί σκηνοθέτες που πήγαν στο Χόλιγουντ από την Γερμανία και ήταν σαφώς επηρεασμένοι. Υπάρχει και μια κοινωνική προέκταση της ταινίας από τον Ζίγκφριντ Κρακάουερ στο βιβλίο του ''Από τον Καλιγκάρι στον Χίτλερ'', όπου ισχυρίζεται ότι το φιλμ μπορεί να θεωρηθεί σαν μια πολιτική αλληγορία της κοινωνικής συμπεριφοράς των ανθρώπων της Γερμανίας πριν τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Θεωρεί ότι ο Καλιγκάρι αντιπροσωπεύει μια τυραννική φιγούρα που φέρνει το κοινωνικό χάος και τον τρόμο.

Η ερμηνεία όλου του καστ είναι πολύ καλή, χωρίς να ξεφεύγει βέβαια από το καθιερωμένο τρόπο παιξίματος και θεατρικότητας του βωβού κινηματογράφου, δίνοντας όμως μια πλαστικότητα και μια ονειρική ποιότητα στις εκφράσεις που δεν ενοχλεί. Η σκηνοθεσία είναι στυλιζαρισμένη με την κάμερα στο κέντρο, ακίνητη  να παρακολουθεί τα δρώμενα καθώς οι ηθοποιοί κινούν την δράση. Τα ντεκόρ, το μακιγιάζ, η καλλιτεχνική διεύθυνση είναι κάτι το πρωτόγνωρο για εκείνη την εποχή και ακόμα και τώρα προκαλούν αίσθηση με την καινοτομία τους. Σε μερικές περιπτώσεις ακουμπάνε και τον σουρεαλισμό. Όπως για παράδειγμα τα πολύ ψηλά σκαμνιά που ανεβαίνουν κάποιοι επίσημοι για να μιλήσουν! Υπάρχει μόνο ένα μικρό ψεγάδι και έχει να κάνει με μια απλοϊκότητα που μερικές φορές χαρακτηρίζει τις κινήσεις και τα κίνητρα των ηρώων, αλλά είναι αμελητέα.

Σε μια οικιακή προβολή με αποκατεστημένη ψηφιακά εικόνα, το Εργαστήρι του δρ. Καλιγκάρι γίνεται μια συναρπαστική μικρή εκπληξη. Διαρκεί όσο ένα επεισόδιο μιας σειράς και μας αποζημιώνει στο έπακρο. Μην το φοβάστε καθόλου, μπείτε μέσα στον γκόθικ κόσμο του.

Αυτά είχα να πω και τώρα τα προβλεπόμενα :

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ : *****για την ιστορική και καλλιτεχνική της αξία.

 **** για την θέαση της 

ΘΑ ΤΗΝ ΞΑΝΑΒΛΕΠΑΤΕ; : Είναι πάντα ενδιαφέρουσα και επίκαιρη.

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΚΟΙΝΟ : Ταγμένοι σινεφίλ, άνθρωποι κάθε ηλικίας που ενδιαφέρονται για κάτι διαφορετικό, άτομα με καλλιτεχνικές αναζητήσεις. ( Καλά, έσκισα λέμε!!!!!! )

">

BOBINA CLASSICS

Μισαλλοδοξία ( INTOLERANCE ) ΗΠΑ ( 1916 )

CAST

Lllian Gish, Mae Marsh, Robert Harron, Miriam Cooper, Walter Long, Tully Marshal.

DIRECTOR

D.W. Griffith

165' - SILENT, BLACK&WHITE

Ιστορικό έπος, μελόδραμα.

Και τώρα θα πάμε πίσω στο χρόνο, 94 ( !!!!!) ολόκληρα χρόνια. Ο κύριος Λάκης πιστεύει ότι σε κάθε μορφή τέχνης πρέπει να ανατρέχουμε στα σημαντικότερα έργα που επηρέασαν και ενέπνευσαν τους μετέπειτα δημιουργούς. Αρχίζοντας λοιπόν σήμερα αυτή την κατηγορία με τις κλασσικές ταινίες θα πάμε χρονολογικά προς τις μέρες μας. Aν παραστεί όμως ανάγκη θα κάνουμε και κανένα πισωγύρισμα. 

Η μισαλλοδοξία είναι η πρώτη πραγματικά μεγάλη ταινία του παγκόσμιου κινηματογράφου κατά την ταπεινή μας άποψη και θα εξηγήσουμε με απλά λόγια το γιατί. 

Καταρχάς να πούμε δυο λόγια για τον σκηνοθέτη. Ο Γκρίφιθ ήταν ο πρώτος που γύρισε ολοκληρωμένες ταινίες τόσο σε διάρκεια όσο και σε μέγεθος και δημιούργησε καινούργιες τεχνικές στο κάπως μονοκόμματο έως τότε μοντάζ. Θεωρείται ο ''πατέρας'' του Αμερικάνικου και έχει επηρεάσει δραστικά πολύ τον μετέπειτα  Σοβιετικό, Ιαπωνικό και Ευρωπαϊκό κινηματογράφου, ειδικά με αυτή την ταινία. Μέχρι τότε οι ταινίες ήταν κυρίως σαν μικρά σκετς - μην ξεχνάτε ότι βρισκόμαστε μόλις στο 1916. Ο Γκρίφιθ είχε γυρίσει την προηγούμενη χρονιά την πρώτη σημαντική του ταινία, την Γέννηση ενός έθνους ( Birth of a nation ), εξίσου σημαντική τεχνικά αλλά κατάπτυστη ιδεολογικά. Αν τύχει να δείτε κάπου σκηνές ή αν αντέξετε ολόκληρη την ταινία θα δείτε απλά ότι κατά τον σκηνοθέτη η κου κλουξ κλαν ήταν απελευθερωτικός στρατός και όλοι οι Αφροαμερικανοί ( sic ) ήταν κτήνη. Απλά εμετική. Ξεσήκωσε αντιδράσεις από τις μαύρες κοινότητες αλλά ήταν και μεγάλη εισπρακτική επιτυχία, κάτι που μας δείχνει και το τι πίστευε η πλειοψηφία των Αμερικανών εκείνη την εποχή. 

Στην σκιά της κατακραυγής λοιπόν ο Γκρίφιθ θέλησε να φτιάξει μια ταινία παγκόσμια. Καθώς η Ευρώπη σπαρασσόταν από τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο πήρε την μικρή ταινιούλα που έφτιαχνε έως εκείνη την στιγμή, που λεγόταν The mother and the law, και πρόσθεσε ούτε λίγο ούτε πολύ άλλες 3 ιστορίες, την σφαγή της μέρας του Αγίου Βαρθολομαίου στην Γαλλία του 16ου αιώνα, την σταύρωση του Ιησού και την καταστροφή της Βαβυλώνας από τους Πέρσες, θέλοντας να κάνει ένα σχόλιο πάνω στην κοινωνική αδικία και την μισαλλοδοξία. 

Το καταπληκτικότερο όλων, μετά την σκηνοθετική δεξιοτεχνία και ενορχήστρωση όλων αυτών των κομπάρσων, είναι ότι οι ιστορίες αυτές ''τρέχουν'' παράλληλα στην ταινία και χρησιμοποιώντας κοφτό μοντάζ ο Γκρίφιθ καταφέρνει να κρατά την ταινία αγωνιώδη μέχρι τέλους. Σκεφτείτε το λίγο, τέσσερις άσχετες φαινομενικά μεταξύ τους ιστορίες, ξεκινάνε η καθεμία με αργό ρυθμό και κόβονται απότομα και διασταυρώνονται χωρίς εμφανή λόγο, σιγά σιγά καθώς η ταινία προχωρά, η δράση γίνεται πιο έντονη και το μοντάζ πιο κοφτό φτάνοντας σε ένα απαράμιλλο κρεσέντο αγωνίας και συναισθηματικής φόρτισης. Ακόμα και σήμερα δεν βλέπεις συχνά, έως καθόλου, τέτοια πράγματα. Ανάμεσα στις ιστορίες δε ο σκηνοθέτης είχε την έμπνευση να βάλει σαν συνδετικό κρίκο μια γυναίκα που κουνάει μια κούνια.Κάθε φορά που αλλάζουμε ιστορία βλέπουμε την Λίλιαν Γκίς, μούσα του Γκρίφιθ, να κουνά το λίκνο του ανθρώπου.

Μεγάλη σε διάρκεια και πρωτοποριακή για την εποχή της, η ταινία δεν έκανε μεγάλη επιτυχία και αργότερα, με την εμπλοκή της Αμερικής στον πόλεμο κατά της Γερμανίας, αποσύρθηκε διακριτικά από τις οθόνες της χώρας της. Ο Άϊζενστάϊν, ο μεγάλος Ρώσος σκηνοθέτης, αλλά και ο Γερμανός Φριτς Λάνγκ και πολλοί ακόμα μετέπειτα που θα συναντήσουμε στο μέλλον, θα επηρεαστούν και θα θαυμάσουν το ταλέντο του Γκρίφιθ καθώς η ταινία θα κάνει σημαντική καριέρα στον υπόλοιπο κόσμο. Κατά κάποιο τρόπο λοιπόν είναι μια ταινία ορόσημο για τον παγκόσμιο κινηματογράφο, ένας θεμέλιος λίθος, μια ταινία αναφοράς. Ίχνη από το κοφτό μοντάζ βρίσκουμε και σε δουλειές των Όρσον Ουέλς, Ζαν-Λικ Γκοντάρ αλλά και του Φ.Φ Κόπολα. 

Το ερώτημα για σας λοιπόν είναι αν έχετε τα κότσια να δείτε μια μεγάλη, ασπρόμαυρη και βουβή ταινία του 1916. Θα σας μιλήσω για την δικιά μου εμπειρία. Η αλήθεια είναι ότι ξεκινά κάπως αργά και ναι, είναι σε φάσεις μελοδραματική και κάποιες ερμηνείες δημιουργούν μειδίαμα για να μην πω γέλιο κανονικό. Επίσης αλήθεια είναι ότι με αποζημίωσε στο τέλος γιατί είναι πράγματι απίστευτα καλογυρισμένη. Πρέπει πάντα στο μυαλό μας να έχουμε το χρονολογικό και  κοινωνικό πλαίσιο που γυρίστηκε μια ταινία, όπως συμβαίνει και με όλες τις μορφές τέχνης. Μπορείς εύκολα να την παρακάμψεις και να δεις ένα κάρο σκουπίδια, αλλά αν έχεις πραγματική αγάπη για τον κινηματογράφο και το λέει η καρδιά σου πρέπει να δεις μια συγκεκριμένη φιλμογραφία και η Μισαλλοδοξία είναι μια ταινία σταθμός, πραγματικά καλή. Trust mr. Lakis.

Έχω δε να κάνω και μια πρόταση για κάτι που με βοήθησε και μεγάλωσε την απόλαυση της θεάσεως της. Επειδή δεν έχει μια συγκεκριμένη μουσική επένδυση, γιατί ακόμα τότε δεν γραφόντουσαν μουσικές επενδύσεις αποκλειστικά για ταινίες, μπορείτε να βάλετε ένα αγαπημένο σας ορχηστρικό cd και να την δείτε. Θα εκπλαγείτε από το πόσο ωραία θα περάσετε. Αράξτε λοιπόν στον καναπέ, ''αδειάστε'' το μυαλό σας και ''γεμίστε'' τα μάτια σας.

Υ.Γ. Η ταινία έχει διάρκεια που κυμαίνεται από 165 έως 200 λεπτά. Εγώ μιλάω για την πιο μικρή και πιο γνωστή εκδοχή που είναι μια χαρά. Όποιο από σας παιδάκια δει την μεγαλύτερη θα κερδίσει ένα κουλουράκι!!!!

Μεγάλη, υπερφιλόδοξη και επική η Μισαλλοδοξία άλλαξε τον τρόπο που γίνονταν οι ταινίες και είναι ένα κομμάτι της παγκόσμιας κουλτούρας. Μπορεί αν δεν υπήρχε αυτή να μην υπήρχε και ο Άρχοντας των δακτυλιδιών! Σκεφτείτε το.

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ :  ***** για την ιστορική της αξία

           

                               **** για οικιακή προβολή

ΘΑ ΤΟ ΞΑΝΑΒΛΕΠΑΤΕ ; : Αν έβρισκα ποτέ την μεγάλη σε διάρκεια κόπια.

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΚΟΙΝΟ :  Μόνος σε φάση αράγματος ή με σοβαρή και συνεφίλ παρέα και όχι αρκουδιάρηδες!

">

Και πάρτε και ένα δωράκι, ένα καρασπάνιο τρέϊλερ της κατάπτυστης Γέννησης ενός Έθνους, που ακολουθεί.

">

Μόνο στον Μπομπίνα!!!!!!!!!!